2015ko Maiatzak 29, Ostirala. 11:00


BILATZAILEA


PUBLIZITATEA

ENARA GARCIA / CARMEN LARRAÑAGA: “Gurasoak inoiz gehiago ikusi ez zituzten umeak joan ziren atzerrira”

1936. urtean Gerra Zibila hasi zen Espainian eta askok erbestera jo zuten sarraskitik ihes, tartean umeak. Eibartik ere ahal den moduan kanpora jo zuten gaztetxo askok, eta Ego Ibarra horien izen, datu eta argazkiak batzen dabil azken asteotan. Ikerketan lanean diharduten Enara Garcia eta Carmen Larrañagarekin egon gara berbetan.

-Gerrako Umeen datu eta testigantzak ari zarete jasotzen. Zertan datza ikerketak?
Enara: Gerra Zibilean Eibartik atzerrira joan ziren umeen gainean ikerketegiten dihardugu, Errusia, Ingalaterra, Belgika eta Frantziara joan zirenak. Datuak biltzen ari gara: euren izen-abizenak, jaiotze-data, zenbat urterekin joan ziren atzerrira, gurasoen izenak, non bizi ziren, nora joan ziren atzerrira (lurraldea, herria eta, ahal baldin bada, zein ibilbide egin zuten, askotan batetik bestera mugitzen zirelako), ea bueltatu ziren, noiz bueltatu ziren, bizirik jarraitzen duten ala ez, eta abar.
-Zer da orain arte jaso duzuena?
Carmen: Jende asko etorri da gugana.
Enara: Joan den ostiralera arte 151 izen geneuzkan, baina asteburuan egunkarian agertu zen berria eta 9 izen gehiago jaso ditugu gaur (elkarrizketa astelehean egin zen), beraz, guztira 164 izen ditugu oraingoz.
-Noiz hasi zineten ikerketarekin?
Enara: Orain dela hilabete ekin genion ikertzeari.
-Zein adin tartetako umeak ziren erbestera joan zirenak?
Carmen: 5 eta 12 urte bitarteko umeen berri izan dugu ikerketa hasi
dugunean.
Enara: Eta orain jakin dugu 5 urte baino gutxiagoko umeak ere joan zirela. Txikienak (justu gaur deitu du senitarteko batek) 18 hilabete zituen eta bere anaiarekin joan zen itsasontzian, baina bidaian hil zen. Detaile gogorra da.
Carmen: Pentsa nola elikatu behar ziren ume biak, anaia handia eta txikia, itsasontzian... hori oso zaila da.
-Noiz amaituko da ikerketa?
Enara: 3 hilabeteko lana izatea dago aurrekusita.
Carmen: Hori da ezarrita dagoena. Enarak lan handia egiten dihardu ikerketan eta ea amaitzen dugun denbora honetan. Behintzat ikerketa eginda lagatzea nahiko genuke.
-Zein da ikerketaren helburua? Libururen bat kaleratzea aurreikusten duzue?
Carmen: Lehenik ikerketa egitea da gure asmoa. Gero, udan gutxi
gora behera, Gerrako Umeei omenaldi antzeko bat egitea gustatuko litzaiguke, zerbait polita, izan ere, ume hauetariko asko oraindik bizirik dago. Momentuz Enara informazioa jaso eta jaso dabil, argazkiak batzen, izenak, gutunak... Horren gainean lana egin eta gero ikusiko dugu ea zer egin daitekeen.
-Aurretik bazegoen jasota zerbait Gerra Zibileko Eibarko umeen gainean?
Enara: Ez, lehen aldia da horrelako zerbait egiten dena hemen Eibarren.
Carmen: Enara da honen gainean ikertzen duen lehena. Argazki asko jasotzen ari gara, eta informazio batek beste batengana eramaten gaitu eta horrela gabiltza lanean.
-Urte asko pasa dira Gerra Zibila gertatu zenetik. Zaila da zuek behar duzuen informazioa jasotzea?
Carmen: Urteetan zehar hainbat gauza galdu egin dira eta jendea ere falta da.
Enara: Horregatik eskatu diogu laguntza jendeari, gugan etortzeko, datu
berriak emateko, eta abar. Gerta liteke guk daukagun artxiboko listetan norbait ez agertzea, baina agertu behar zena.
-Nora joan ziren gehien bat ume eibartarrak?
Enara: Hemendik Errusiara joan ziren gehienak eta oso ondo dokumentatuta daude gainera. Frankok Gerra Zibila irabazi eta ez zuen harreman diplomatikorik Errusiarekin. Beraz, Stalin hil eta gero (1953an hil zen) etorri ziren ume horiek bueltan.
Carmen: Nik oroitzen dut nola harrera egin zitzaien etxera bueltan. Untzagan banku baten gainean egon nintzela gogoratzen dut egun hartan.
-Asko etorri ziren?
Enara: Bai, izan ere aurretik ez zuten izan baimenik bueltatzeko.
-Atzerrira joandako ume hauek zein helmuga zeukaten herrialde haietan: familien etxeetara joan ziren, aterpeetara...?
Enara: Lurraldeen araberakoa zen hori. Errusian Umeen Etxeetara joan
ziren eta, kasuen arabera, etxe batetik bestera, etxe batean... ibili ziren
gero. Ingalaterran kanpamentu batera joan ziren lehenik, uste zutelako 3
hilabeteko egonaldia egingo zutela han. Gero, ikusi zuten luzatu egingo zela egonaldia, eta beste kanpamentu batzuetara edo etxeetara bidali zituzten. Frantziara joan zirenen kasuan, ikusi dugu familiek hartu zituztela. Eta Belgikara jo zutenak ere familietan egon ziren.
-Nola lortu zuten kanpamentu edo familiek hemendik joandako umeak onartu eta hartzea?
Carmen: Hemendik joan aurretik oso ondo antolatuta zegoen dena.
Errepublikako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak antolatutako zerbait izan zen. Orduan ez zegoen ordenagailurik eta telefonoak ziren bezalakoak ziren, baina harritzekoa da nola antolatu zuten guzti hau.
Enara: Gertatu zen, bestetik, kasu batzuetan gurasoek gezurra esan zutela euren umeen adinean. Nola gehienez 18 urte izan zitezkeen joan ahal izateko, gehiago zituztenei urteak kentzen zizkieten.
-Umeak bakarrik edo gurasoren batekin joan ziren erbestera?
Enara: Pertsonalarekin: irakasleekin, medikuekin, apaizekin eta batzuetan
gurasoren batek ere lagundu zien, baina oso arraroa zen hori.
-Gertatu zen, beraz, agian inoiz ez gehiago ikustea berriz euren gurasoak.
Enara: Bai, hala da.

Iritzia eman:

 

1 iritzi eman dira

Iritzi berri bat idatzi ezazu

  • Vir Basurto. Eguna: 2012.02.28. Ordua: 17.01.19


    Lotsagarria iruditzen zait PP alderdiko kide batek ikerketa honetan parte hartzea, izan ere, ezin da ahaztu 1936ko estatu golpea nork eman zuen eta 40 urteko diktadura nork mantendu zuen eta nor egon zen diktadura horren babespean. Barnea pizten zait aitxitxa amamek kontatutakoaren ostean Madrilen Memoria Historikoaren Legearen kontra egin duen alderdiko ordezkariak izatea gure herrian gerrako umeen ikerketan parte hartzen dabilena eta udarara begira omenaldia prestatzen dabilena. Benetan lotsagarri. Ezin da guztiekin ondo geratu, bakoitzak zeinen alde ta zeinen kontra dagoen adierazten hasteko ordua dela iruditzen zait. Ezin da egon gerrako umeen alde, gerra hori sortu zuenaren kontra aurretik bere burua agertu gabe.

2015EKO MAIATZA

Elkarrizketak

subir

  • Nerea Mendizabal (Psikopedagogoa): “Haurren haserrealdiak ulertzea kostatu egiten zaigu”

    Bihar (astelehenean, maiatzaren 25ean) haurren haserrealdiei buruzko hitzaldia eskainiko du Nerea Mendizabalek ...eta kitto!k Urkizun dituen lokaletan (Urkizu, 11 solairuartean), 18.00etan hasita.

    - Zerk eragiten ditu umeen haserrealdiak eta zein adinetan gertatzen dira?Haserrealdiak gizaki...


  • Alkategaiei galdezka: Miguel de los Toyos (PSE-EE)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Onena: Krisi garaian ere, eta udal-talde...


  • Alkategaiei galdezka: Igone Lamarain (EH Bildu)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Txarrena: udal gobernua eta herritarren...


  • Alkategaiei galdezka: Eva Juez (EAJ-PNV)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Onena: Hobekuntzak Jaurlaritzak ekarri...


  • Alkategaiei galdezka: Javier Nuñez (PP)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Onena: Abian ipini diren proiektuak edo...


  • Alkategaiei galdezka: Itoitz Garcia-Anton (Eibar Irabazi)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Onena: Lehena izan dela terrorismorik...


  • Virginia Basurto (Alboan): “Mineralen ustiapena erabiltzen dute talde armatuek beraien egitekoa finantziatzeko”

    Hilaren 19an, martitzenean, “Zure mugikorrak ezkutatzen duena” dokumental-hitzaldia eskainiko du Alboan gobernuz kanpoko erakundeko teknikaria den Virginia Basurto eibartarrak ...eta kitto!ko lokaletan. Alboanek martxan jarritako kanpainaren bitartez, Kongon gertatzen ari dena jakinarazi nahi zaio jendeari. “Finantziazio horrekin amaitu nahi badugu, enpresei eta politikariei esan beharko diegu ez ditugula nahi odolez zikindutako mineralak gure mugikor, ordenagailu edo tabletetan”.

    - Zer gertatzen ari da Kongon?Kongon ia 20 urtean ari dira "isilpeko" gerra batean. Gatazkaren...


  • Nerea Blasco, zumba irakaslea: "Edozeinek dantzan egiteko koreografiak egingo ditugu"

    Bihar 16.00etatik 18.00etara bitartean zumba maratoi solidarioa egingo da Ipurua kiroldegian, Gipuzkoako Kirol Egokituko Federazioarentzat dirua batzeko asmoz. Ekimena antolatzeko ideia gaur egun Gasteizen bizi den Nerea Blasco eibartarrak izan zuen eta, hainbaten laguntzari esker, zapatu arratsaldea zumba-ren erritmora kirol pixkat bat eginda ederto pasatzeko aukera izango du nahi duen guztiak eta, gainera, Kirol Egokituko Federazioari lagunduko dio.

    - Nolatan bururatu zaizu zumba maratoi solidarioa antolatzea?Nere ahizpak Gipuzkoako Kirol...


  • Luz Maceira, ikertzailea: "Emakumeen aztarnak batuta, iragana berreraiki nahi dugu"

    Badira hilabete batzuk "Emakumeen Aztarnak Eibarko Industrializazio-prozesuan" izenburuko proiektua abiatu zela. Luz Maceira, Zaida Fernandez eta Savina Lafita gure herriko emakumeek iraganean eta, batez ere, industrializazio prozesuan bete zuten tokia eta izan zuten garrantzia aztertzen dabiltza, udalak eta Andretxeak lagunduta. Emakume horiei buruzko informazioa batzeko orduan aparteko garrantzia daukate hilean behin Untzagako jubilatu etxean egiten dituzten bilera irekiek. Parte hartzen animatzen direnek gaiaren inguruan dakitena bilerara joandako beste guztiekin partekatzen dute eta, horrela, bildutakoen artean sortzen joaten diren elkarrizketen bitartez emakume horien aztarnak batzen joaten dira, gerora aztarna horien mapa osatzeko asmoz. Ikertzaileetako batek, Luz Maceirak azaldu dizkigu proiektuaren nondik norakoak.

    - Nolatan ekin zenioten "Emakumeen Aztarnak Eibarko Industrializazio-prozesuan"...


  • Nuria eta Sofia, musikariak: “Kontzertuekin dirua lortuz gero, maketa grabatu nahi dugu”

    Musika txikitatik arnastu duten lagun minak dira. Nuria Robleño (pianojolea) eta Sofia Machin (abeslaria) taldea osatu berri dute. Izena? Oraindik ez dakite. “Nuria and Sofia” izenpean irekiko dute Youtube kanala haien grabaketak igotzeko. “Ez ditugu bideo kutreak igo nahi, profesionaltasunez hasi nahi dugu”, horrela, lagundu nahi dieten bideo sortzaile adituei mezua bidaltzen diete. Bien bitartean, …eta kitto!-ko sare sozialetara aurrerapen txiki bat igo dugu.

    - Nola bururatu zitzaizuen taldea sortzea?Lagun minak izan gara beti eta musika kontuetan ibili...


bajar

Blog-ak

subir

bajar

Kudeaketa

Diseinua eta gauzatzea

Laguntzailea