2015ko Irailak 1, Asteartea. 11:00


BILATZAILEA


PUBLIZITATEA

ENARA GARCIA / CARMEN LARRAÑAGA: “Gurasoak inoiz gehiago ikusi ez zituzten umeak joan ziren atzerrira”

1936. urtean Gerra Zibila hasi zen Espainian eta askok erbestera jo zuten sarraskitik ihes, tartean umeak. Eibartik ere ahal den moduan kanpora jo zuten gaztetxo askok, eta Ego Ibarra horien izen, datu eta argazkiak batzen dabil azken asteotan. Ikerketan lanean diharduten Enara Garcia eta Carmen Larrañagarekin egon gara berbetan.

-Gerrako Umeen datu eta testigantzak ari zarete jasotzen. Zertan datza ikerketak?
Enara: Gerra Zibilean Eibartik atzerrira joan ziren umeen gainean ikerketegiten dihardugu, Errusia, Ingalaterra, Belgika eta Frantziara joan zirenak. Datuak biltzen ari gara: euren izen-abizenak, jaiotze-data, zenbat urterekin joan ziren atzerrira, gurasoen izenak, non bizi ziren, nora joan ziren atzerrira (lurraldea, herria eta, ahal baldin bada, zein ibilbide egin zuten, askotan batetik bestera mugitzen zirelako), ea bueltatu ziren, noiz bueltatu ziren, bizirik jarraitzen duten ala ez, eta abar.
-Zer da orain arte jaso duzuena?
Carmen: Jende asko etorri da gugana.
Enara: Joan den ostiralera arte 151 izen geneuzkan, baina asteburuan egunkarian agertu zen berria eta 9 izen gehiago jaso ditugu gaur (elkarrizketa astelehean egin zen), beraz, guztira 164 izen ditugu oraingoz.
-Noiz hasi zineten ikerketarekin?
Enara: Orain dela hilabete ekin genion ikertzeari.
-Zein adin tartetako umeak ziren erbestera joan zirenak?
Carmen: 5 eta 12 urte bitarteko umeen berri izan dugu ikerketa hasi
dugunean.
Enara: Eta orain jakin dugu 5 urte baino gutxiagoko umeak ere joan zirela. Txikienak (justu gaur deitu du senitarteko batek) 18 hilabete zituen eta bere anaiarekin joan zen itsasontzian, baina bidaian hil zen. Detaile gogorra da.
Carmen: Pentsa nola elikatu behar ziren ume biak, anaia handia eta txikia, itsasontzian... hori oso zaila da.
-Noiz amaituko da ikerketa?
Enara: 3 hilabeteko lana izatea dago aurrekusita.
Carmen: Hori da ezarrita dagoena. Enarak lan handia egiten dihardu ikerketan eta ea amaitzen dugun denbora honetan. Behintzat ikerketa eginda lagatzea nahiko genuke.
-Zein da ikerketaren helburua? Libururen bat kaleratzea aurreikusten duzue?
Carmen: Lehenik ikerketa egitea da gure asmoa. Gero, udan gutxi
gora behera, Gerrako Umeei omenaldi antzeko bat egitea gustatuko litzaiguke, zerbait polita, izan ere, ume hauetariko asko oraindik bizirik dago. Momentuz Enara informazioa jaso eta jaso dabil, argazkiak batzen, izenak, gutunak... Horren gainean lana egin eta gero ikusiko dugu ea zer egin daitekeen.
-Aurretik bazegoen jasota zerbait Gerra Zibileko Eibarko umeen gainean?
Enara: Ez, lehen aldia da horrelako zerbait egiten dena hemen Eibarren.
Carmen: Enara da honen gainean ikertzen duen lehena. Argazki asko jasotzen ari gara, eta informazio batek beste batengana eramaten gaitu eta horrela gabiltza lanean.
-Urte asko pasa dira Gerra Zibila gertatu zenetik. Zaila da zuek behar duzuen informazioa jasotzea?
Carmen: Urteetan zehar hainbat gauza galdu egin dira eta jendea ere falta da.
Enara: Horregatik eskatu diogu laguntza jendeari, gugan etortzeko, datu
berriak emateko, eta abar. Gerta liteke guk daukagun artxiboko listetan norbait ez agertzea, baina agertu behar zena.
-Nora joan ziren gehien bat ume eibartarrak?
Enara: Hemendik Errusiara joan ziren gehienak eta oso ondo dokumentatuta daude gainera. Frankok Gerra Zibila irabazi eta ez zuen harreman diplomatikorik Errusiarekin. Beraz, Stalin hil eta gero (1953an hil zen) etorri ziren ume horiek bueltan.
Carmen: Nik oroitzen dut nola harrera egin zitzaien etxera bueltan. Untzagan banku baten gainean egon nintzela gogoratzen dut egun hartan.
-Asko etorri ziren?
Enara: Bai, izan ere aurretik ez zuten izan baimenik bueltatzeko.
-Atzerrira joandako ume hauek zein helmuga zeukaten herrialde haietan: familien etxeetara joan ziren, aterpeetara...?
Enara: Lurraldeen araberakoa zen hori. Errusian Umeen Etxeetara joan
ziren eta, kasuen arabera, etxe batetik bestera, etxe batean... ibili ziren
gero. Ingalaterran kanpamentu batera joan ziren lehenik, uste zutelako 3
hilabeteko egonaldia egingo zutela han. Gero, ikusi zuten luzatu egingo zela egonaldia, eta beste kanpamentu batzuetara edo etxeetara bidali zituzten. Frantziara joan zirenen kasuan, ikusi dugu familiek hartu zituztela. Eta Belgikara jo zutenak ere familietan egon ziren.
-Nola lortu zuten kanpamentu edo familiek hemendik joandako umeak onartu eta hartzea?
Carmen: Hemendik joan aurretik oso ondo antolatuta zegoen dena.
Errepublikako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak antolatutako zerbait izan zen. Orduan ez zegoen ordenagailurik eta telefonoak ziren bezalakoak ziren, baina harritzekoa da nola antolatu zuten guzti hau.
Enara: Gertatu zen, bestetik, kasu batzuetan gurasoek gezurra esan zutela euren umeen adinean. Nola gehienez 18 urte izan zitezkeen joan ahal izateko, gehiago zituztenei urteak kentzen zizkieten.
-Umeak bakarrik edo gurasoren batekin joan ziren erbestera?
Enara: Pertsonalarekin: irakasleekin, medikuekin, apaizekin eta batzuetan
gurasoren batek ere lagundu zien, baina oso arraroa zen hori.
-Gertatu zen, beraz, agian inoiz ez gehiago ikustea berriz euren gurasoak.
Enara: Bai, hala da.

Iritzia eman:

 

1 iritzi eman dira

Iritzi berri bat idatzi ezazu

  • Vir Basurto. Eguna: 2012.02.28. Ordua: 17.01.19


    Lotsagarria iruditzen zait PP alderdiko kide batek ikerketa honetan parte hartzea, izan ere, ezin da ahaztu 1936ko estatu golpea nork eman zuen eta 40 urteko diktadura nork mantendu zuen eta nor egon zen diktadura horren babespean. Barnea pizten zait aitxitxa amamek kontatutakoaren ostean Madrilen Memoria Historikoaren Legearen kontra egin duen alderdiko ordezkariak izatea gure herrian gerrako umeen ikerketan parte hartzen dabilena eta udarara begira omenaldia prestatzen dabilena. Benetan lotsagarri. Ezin da guztiekin ondo geratu, bakoitzak zeinen alde ta zeinen kontra dagoen adierazten hasteko ordua dela iruditzen zait. Ezin da egon gerrako umeen alde, gerra hori sortu zuenaren kontra aurretik bere burua agertu gabe.

2015EKO MAIATZA

Elkarrizketak

subir

  • Javier Garcia "Ara", tatuatzailea: "Errealismo handiko marrazkiak gustatzen zaizkit gehien"

    Ekainaren 25etik 28ra bitartean Madrilen egin den Mulafest 2015 topaketaren barruan, 'Alimentattoo' proiektuan parte hartzen egon da Javier Garcia "Ara" tatuatzaile eibartarra. La Mano Zurda tatuaje estudioak eta Paratatuar.es interneteko dendak antolatutako ekimenean, lehiaketa bitartez aukeratutako 30 tatuatzaileetako batekin tatuajea egin dute 120 lagunek ezer ordaindu barik. Izan ere, ekimena diru premia larria duten 300 familiari laguntzeko antolatu dute, eurentzat janaria batzeko eta, horregatik, tatuajea egin dutenek diruarekin beharrean jatekoarekin ordaindu dute sarrera eta batu dituzten 1.000 kilotik gorako elikagaiak Avanza ONG elkartearen bitartez banatuko zaizkie familiei. "Arak" Isasiko bere estudioan eman digu esperientzia horren berri.

    - "Tatuajeak janari truke". Nolatan hartu duzu parte horrelako ekimenean?Madrilen, IFEMA...


  • Xabi Solano, Esne Beltza: “Gogo biziz dihardugu `Gorago Tour´ biraren izenaren esanahiari jarraituz”

    Esne Beltza taldea erraz identifikatzen da euskal musikaren arloan. Hainbat urtetako ibilbidean hizki larriz idazteko izena hartu du panorama horretan eta hip-hop, reggae, soul, rock, folk, kunbia... eta hainbat estiloko musikei trikitiaren laguntza ekarri dio 2008tik. “Made in Euskal Herria” kaleratu zuten urte hartan eta hari jarraitu zioten “Esne zopak”, beste tokiren artean Jamaikan eta Beiruten grabatutako CD eta DVD-a (2009), “Noa” (2010), “Freedom 3 kolpetan” (2011) eta “Gora” (2013). Azken disko honetako abestiak nabarmenduko dira zapatu gauean (hilak 13an) Untzagan, 23.00etan, baina taldeak egindako ibilbide osoaren aztarnak dastatzeko aukera ere eskainiko digu. Xabi Solano abeslari eta trikitilariekin izan gara taldekoen asmoen berri izateko. Gogotsu datoz Eibarrera.

    - Zelako kontzertua eskaintzeko asmoa duzue? Azken diskoko abestiekin zatozte?Denetarik, gure...


  • Zaloa Otaduy: “Azala babesteko krema bat ematea ezin errazagoa da”

    Farmalur-eko Zaloa Otaduyk “Nola zaindu azala udan?” hitzaldia emango du datorren...


  • Nerea Mendizabal (Psikopedagogoa): “Haurren haserrealdiak ulertzea kostatu egiten zaigu”

    Bihar (astelehenean, maiatzaren 25ean) haurren haserrealdiei buruzko hitzaldia eskainiko du Nerea Mendizabalek ...eta kitto!k Urkizun dituen lokaletan (Urkizu, 11 solairuartean), 18.00etan hasita.

    - Zerk eragiten ditu umeen haserrealdiak eta zein adinetan gertatzen dira?Haserrealdiak gizaki...


  • Alkategaiei galdezka: Miguel de los Toyos (PSE-EE)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Onena: Krisi garaian ere, eta udal-talde...


  • Alkategaiei galdezka: Igone Lamarain (EH Bildu)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Txarrena: udal gobernua eta herritarren...


  • Alkategaiei galdezka: Eva Juez (EAJ-PNV)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Onena: Hobekuntzak Jaurlaritzak ekarri...


  • Alkategaiei galdezka: Javier Nuñez (PP)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Onena: Abian ipini diren proiektuak edo...


  • Alkategaiei galdezka: Itoitz Garcia-Anton (Eibar Irabazi)

    Domekarako, maiatzaren 24rako Udal eta Batzar Nagusietarako hauteskundeak daude deituta gurean. Oraingoan herritarrengandik gertuen dagoen erakundean zeintzuk egongo diren aukeratzea egokitzen zaigu, hau da, datozen lau urteotan gure udaleko alkatea eta zinegotziak zeintzuk izango diren botoa ematera joango diren eibartarren bozkek erabakiko dute. Bost alderdik dihardute udaletxeko jarlekuak betetzeko lehian eta guk egindako hiru galderei emandako erantzunak batu ditugu.

    - Zer izan da azken legegintzaldiaren onena eta txarrena?Onena: Lehena izan dela terrorismorik...


  • Virginia Basurto (Alboan): “Mineralen ustiapena erabiltzen dute talde armatuek beraien egitekoa finantziatzeko”

    Hilaren 19an, martitzenean, “Zure mugikorrak ezkutatzen duena” dokumental-hitzaldia eskainiko du Alboan gobernuz kanpoko erakundeko teknikaria den Virginia Basurto eibartarrak ...eta kitto!ko lokaletan. Alboanek martxan jarritako kanpainaren bitartez, Kongon gertatzen ari dena jakinarazi nahi zaio jendeari. “Finantziazio horrekin amaitu nahi badugu, enpresei eta politikariei esan beharko diegu ez ditugula nahi odolez zikindutako mineralak gure mugikor, ordenagailu edo tabletetan”.

    - Zer gertatzen ari da Kongon?Kongon ia 20 urtean ari dira "isilpeko" gerra batean. Gatazkaren...


bajar

Blog-ak

subir

bajar

Kudeaketa

Diseinua eta gauzatzea

Laguntzailea