2015ko Maiatzak 6, Asteazkena. 11:00


BILATZAILEA


PUBLIZITATEA

ENARA GARCIA / CARMEN LARRAÑAGA: “Gurasoak inoiz gehiago ikusi ez zituzten umeak joan ziren atzerrira”

1936. urtean Gerra Zibila hasi zen Espainian eta askok erbestera jo zuten sarraskitik ihes, tartean umeak. Eibartik ere ahal den moduan kanpora jo zuten gaztetxo askok, eta Ego Ibarra horien izen, datu eta argazkiak batzen dabil azken asteotan. Ikerketan lanean diharduten Enara Garcia eta Carmen Larrañagarekin egon gara berbetan.

-Gerrako Umeen datu eta testigantzak ari zarete jasotzen. Zertan datza ikerketak?
Enara: Gerra Zibilean Eibartik atzerrira joan ziren umeen gainean ikerketegiten dihardugu, Errusia, Ingalaterra, Belgika eta Frantziara joan zirenak. Datuak biltzen ari gara: euren izen-abizenak, jaiotze-data, zenbat urterekin joan ziren atzerrira, gurasoen izenak, non bizi ziren, nora joan ziren atzerrira (lurraldea, herria eta, ahal baldin bada, zein ibilbide egin zuten, askotan batetik bestera mugitzen zirelako), ea bueltatu ziren, noiz bueltatu ziren, bizirik jarraitzen duten ala ez, eta abar.
-Zer da orain arte jaso duzuena?
Carmen: Jende asko etorri da gugana.
Enara: Joan den ostiralera arte 151 izen geneuzkan, baina asteburuan egunkarian agertu zen berria eta 9 izen gehiago jaso ditugu gaur (elkarrizketa astelehean egin zen), beraz, guztira 164 izen ditugu oraingoz.
-Noiz hasi zineten ikerketarekin?
Enara: Orain dela hilabete ekin genion ikertzeari.
-Zein adin tartetako umeak ziren erbestera joan zirenak?
Carmen: 5 eta 12 urte bitarteko umeen berri izan dugu ikerketa hasi
dugunean.
Enara: Eta orain jakin dugu 5 urte baino gutxiagoko umeak ere joan zirela. Txikienak (justu gaur deitu du senitarteko batek) 18 hilabete zituen eta bere anaiarekin joan zen itsasontzian, baina bidaian hil zen. Detaile gogorra da.
Carmen: Pentsa nola elikatu behar ziren ume biak, anaia handia eta txikia, itsasontzian... hori oso zaila da.
-Noiz amaituko da ikerketa?
Enara: 3 hilabeteko lana izatea dago aurrekusita.
Carmen: Hori da ezarrita dagoena. Enarak lan handia egiten dihardu ikerketan eta ea amaitzen dugun denbora honetan. Behintzat ikerketa eginda lagatzea nahiko genuke.
-Zein da ikerketaren helburua? Libururen bat kaleratzea aurreikusten duzue?
Carmen: Lehenik ikerketa egitea da gure asmoa. Gero, udan gutxi
gora behera, Gerrako Umeei omenaldi antzeko bat egitea gustatuko litzaiguke, zerbait polita, izan ere, ume hauetariko asko oraindik bizirik dago. Momentuz Enara informazioa jaso eta jaso dabil, argazkiak batzen, izenak, gutunak... Horren gainean lana egin eta gero ikusiko dugu ea zer egin daitekeen.
-Aurretik bazegoen jasota zerbait Gerra Zibileko Eibarko umeen gainean?
Enara: Ez, lehen aldia da horrelako zerbait egiten dena hemen Eibarren.
Carmen: Enara da honen gainean ikertzen duen lehena. Argazki asko jasotzen ari gara, eta informazio batek beste batengana eramaten gaitu eta horrela gabiltza lanean.
-Urte asko pasa dira Gerra Zibila gertatu zenetik. Zaila da zuek behar duzuen informazioa jasotzea?
Carmen: Urteetan zehar hainbat gauza galdu egin dira eta jendea ere falta da.
Enara: Horregatik eskatu diogu laguntza jendeari, gugan etortzeko, datu
berriak emateko, eta abar. Gerta liteke guk daukagun artxiboko listetan norbait ez agertzea, baina agertu behar zena.
-Nora joan ziren gehien bat ume eibartarrak?
Enara: Hemendik Errusiara joan ziren gehienak eta oso ondo dokumentatuta daude gainera. Frankok Gerra Zibila irabazi eta ez zuen harreman diplomatikorik Errusiarekin. Beraz, Stalin hil eta gero (1953an hil zen) etorri ziren ume horiek bueltan.
Carmen: Nik oroitzen dut nola harrera egin zitzaien etxera bueltan. Untzagan banku baten gainean egon nintzela gogoratzen dut egun hartan.
-Asko etorri ziren?
Enara: Bai, izan ere aurretik ez zuten izan baimenik bueltatzeko.
-Atzerrira joandako ume hauek zein helmuga zeukaten herrialde haietan: familien etxeetara joan ziren, aterpeetara...?
Enara: Lurraldeen araberakoa zen hori. Errusian Umeen Etxeetara joan
ziren eta, kasuen arabera, etxe batetik bestera, etxe batean... ibili ziren
gero. Ingalaterran kanpamentu batera joan ziren lehenik, uste zutelako 3
hilabeteko egonaldia egingo zutela han. Gero, ikusi zuten luzatu egingo zela egonaldia, eta beste kanpamentu batzuetara edo etxeetara bidali zituzten. Frantziara joan zirenen kasuan, ikusi dugu familiek hartu zituztela. Eta Belgikara jo zutenak ere familietan egon ziren.
-Nola lortu zuten kanpamentu edo familiek hemendik joandako umeak onartu eta hartzea?
Carmen: Hemendik joan aurretik oso ondo antolatuta zegoen dena.
Errepublikako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak antolatutako zerbait izan zen. Orduan ez zegoen ordenagailurik eta telefonoak ziren bezalakoak ziren, baina harritzekoa da nola antolatu zuten guzti hau.
Enara: Gertatu zen, bestetik, kasu batzuetan gurasoek gezurra esan zutela euren umeen adinean. Nola gehienez 18 urte izan zitezkeen joan ahal izateko, gehiago zituztenei urteak kentzen zizkieten.
-Umeak bakarrik edo gurasoren batekin joan ziren erbestera?
Enara: Pertsonalarekin: irakasleekin, medikuekin, apaizekin eta batzuetan
gurasoren batek ere lagundu zien, baina oso arraroa zen hori.
-Gertatu zen, beraz, agian inoiz ez gehiago ikustea berriz euren gurasoak.
Enara: Bai, hala da.

Iritzia eman:

 

1 iritzi eman dira

Iritzi berri bat idatzi ezazu

  • Vir Basurto. Eguna: 2012.02.28. Ordua: 17.01.19


    Lotsagarria iruditzen zait PP alderdiko kide batek ikerketa honetan parte hartzea, izan ere, ezin da ahaztu 1936ko estatu golpea nork eman zuen eta 40 urteko diktadura nork mantendu zuen eta nor egon zen diktadura horren babespean. Barnea pizten zait aitxitxa amamek kontatutakoaren ostean Madrilen Memoria Historikoaren Legearen kontra egin duen alderdiko ordezkariak izatea gure herrian gerrako umeen ikerketan parte hartzen dabilena eta udarara begira omenaldia prestatzen dabilena. Benetan lotsagarri. Ezin da guztiekin ondo geratu, bakoitzak zeinen alde ta zeinen kontra dagoen adierazten hasteko ordua dela iruditzen zait. Ezin da egon gerrako umeen alde, gerra hori sortu zuenaren kontra aurretik bere burua agertu gabe.

HAUTESKUNDEAK 2012

Elkarrizketak

subir

  • Luz Maceira, ikertzailea: "Emakumeen aztarnak batuta, iragana berreraiki nahi dugu"

    Badira hilabete batzuk "Emakumeen Aztarnak Eibarko Industrializazio-prozesuan" izenburuko proiektua abiatu zela. Luz Maceira, Zaida Fernandez eta Savina Lafita gure herriko emakumeek iraganean eta, batez ere, industrializazio prozesuan bete zuten tokia eta izan zuten garrantzia aztertzen dabiltza, udalak eta Andretxeak lagunduta. Emakume horiei buruzko informazioa batzeko orduan aparteko garrantzia daukate hilean behin Untzagako jubilatu etxean egiten dituzten bilera irekiek. Parte hartzen animatzen direnek gaiaren inguruan dakitena bilerara joandako beste guztiekin partekatzen dute eta, horrela, bildutakoen artean sortzen joaten diren elkarrizketen bitartez emakume horien aztarnak batzen joaten dira, gerora aztarna horien mapa osatzeko asmoz. Ikertzaileetako batek, Luz Maceirak azaldu dizkigu proiektuaren nondik norakoak.

    - Nolatan ekin zenioten "Emakumeen Aztarnak Eibarko Industrializazio-prozesuan"...


  • Nuria eta Sofia, musikariak: “Kontzertuekin dirua lortuz gero, maketa grabatu nahi dugu”

    Musika txikitatik arnastu duten lagun minak dira. Nuria Robleño (pianojolea) eta Sofia Machin (abeslaria) taldea osatu berri dute. Izena? Oraindik ez dakite. “Nuria and Sofia” izenpean irekiko dute Youtube kanala haien grabaketak igotzeko. “Ez ditugu bideo kutreak igo nahi, profesionaltasunez hasi nahi dugu”, horrela, lagundu nahi dieten bideo sortzaile adituei mezua bidaltzen diete. Bien bitartean, …eta kitto!-ko sare sozialetara aurrerapen txiki bat igo dugu.

    - Nola bururatu zitzaizuen taldea sortzea?Lagun minak izan gara beti eta musika kontuetan ibili...


  • Gaztelerarekin arazoak dituzten euskaldun zaharren Kluba Eibarren

    Datorren martxoaren 10ean, martzitzena, “Erdaldun berrien kluba” bakarrizketa eskainiko digu Olatz Pagalday eskoriatzarrak Portalean, arratsaldeko 19:00etan. 19. Korrika Kulturalaren barruan ...eta kitto!-k antolatutako ekitaldietako bat da eta euskararen erabileraren inguruko gogoeta bultzatu nahi du jendearengan. Beti ere umore klabean eta ikusleei ikuskizun alaia eta atsegina eskaintzeko asmoz.

    - Zer da “Erdaldun berrien kluba”?Batetik, Erdaldun Berrien Kluba, Arrasateko AED elkarteak...


  • Ur Apalategi, idazlea: “Nire kontuen helburua, egia izan baino, egiaren sentsazioa ematea da”

    Paue eta Aturriko Herrietako Unibertsitatean Euskal Literaturako irakaslea da “Fikzioaren izterrak” ipuin liburuarekin Euskadi Literatura Sariaren irabazlea. Aurretik “Gauak eta hiriak” eta “Gure Gauzak S.A.” eleberriak argitaratu zituen idazlea martitzenean (hilaren 3an) Portalean izango da, Harixa Emoten tailerrean, bere ipuin liburuaren nondik norakoak argitzen, 19.00etan hasiko den saioan.

    - Zergatik nobelak egitetik ipuinetarako jauzi hau?Bi nobela jarraian idatzi ondoren, banuen...


  • Bea Martxueta, LABeko politika sozialetako idazkaria: "Karta Soziala eskuan, bigarren faseari ekiteko garaia ailegatu da"

    Martxoaren 14an "Aldaketa soziala orain!" goiburuari jarraituta manifestazioak egingo dira Bilbon eta Iruñean, Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak jasotzen dituenak paperetik errealitatera saltoa emateko eskatzeko. Aurretik, bihar (martitzena, hilak 3) Arrate Kultur Elkartean karta aurkezteko hitzaldia emango du Bea Martxuetak, 19.00etan hasita. Aurkezpenean, elkarrizketa honetan egindakoaren bidetik, www.eskubidesozialenkarta.com helbidean modu zabalean jasota dagoena laburbiltzen ahaleginduko da.

    - Zer azalduko duzu Eibarren emango duzun hitzaldian? Nondik nora joko duzu?Karta Sozialaren...


  • Aitor Zabala (Erlemundua): “Ardoarekin egiten den bezala, ezti mota asko dastatzen joango gara”

    Erlemundua erlearen eta erlezaintzaren inguruan sortutako proiektu bat da. Otsailaren 24an ezti dastaketa saioa eskainiko du Erlemunduako Aitor Zabalak ...eta kitto!ko lokaletan. Izena emateko epea datorren eguaztenera arte (18ra arte) dago zabalik 5 euroren truke (4'50 euro bazkide eta berbalagunentzako).

    - Zer eskainiko duzu Eibarko ezti dastaketan?Helburua eztiaren inguruan aritzea da. Erleen...


  • Miren Torrealday, irulea: "Gure baserrietan irutea beste etxeko lan bat baino ez zen"

    Orain dela bost urte iruten hasi zenetik, Miren Torrealday-k hamaika aldiz entzun du umetan ikasi genuen Loti Ederraren ipuinaren inguruko erreferentziaren bat. Ulertzekoa ere bada, gutariko gehienok argazki artxibategietatik kanpora desagertutzat ematen genuen irudia nekez errepikatuko baita orain dela urtebete inguru zabaldu zuen Ardilanak-etik kanpora. Gaur egun neska gazte bat goruan iruten ikustea bitxia bada, horretan hasteko bideari interneten ekin ziola entzutea oraindik bitxiagoa egingo zaio askori. Edozelan ere, irule eibartarrak naturaltasun osoz, primeran uztartu ditu antzinako lanbidea eta teknologia berriak.

    - Nolatan hasi zinen goruan iruten?Umetan amamarekin puntu tontoa egiten ikasi nuen eta, luzaroan...


  • Eñaut Elorrieta, abeslaria: “Deserriaren inguruko lan kontzeptuala egin dut”

    Eñaut Elorrieta Ken Zazpi taldeko kantariak bakarkako ibilbidea irekitzen duen lehen diskoa, “Deserriko kantak” aurkeztuko du bihar (zapatua, hilak 7) Coliseoan, gaueko 22.00etan eskainiko duen kontzertuan. Olerki ugari sortu dituen deserrian oinarritutako bere konposizioak ekarriko dizkigu, berezko ukitu batez tindaturik. Zuzeneko ekitaldia zaindua eta berezia izango da, kantuen kalitateaz baliatuz entzulearen barruari hitz eginez. Bere deserritik gure erbestera.

    - “Deserriko kantak” zure azken lana aurkeztuko duzu zapatuan. Zer adierazi nahi izan duzu...


  • Jaione Yeregi (Itxesi dendakoa): “Pertsona eta gorputz guztiak desberdinak gara”

    Datorren martitzenean (hilaren 27an) Jaione Yeregi dietetika eta nutrizio teknikari eibartarrak “Gabon osteko gehiegikeriak arintzeko, zer?” hitzaldia emango du. Ekitaldia ...eta kitto! Euskara Elkarteak Urkizun dituen lokaletan izango da, 19.00etan, eta betiko moduan, interesa duen edonor etor daiteke Jaionek kontatzeko duena entzutera.

    - Zer egin daiteke sasoi honetan gure gorputza arintzeko?Gabonen ondoren proposamenen garaia...


  • Joseba Arginzoniz, argazkilaria: “Hirietan eraikinak ateratzen ditut, baina jendea interesatzen zait”

    Bere bidaietan ateratako 23 argazki erakusten ditu Joseba Arginzonizek El Corte Ingleseko Ekitaldi Aretoan. Eibarko argazkilaria zuri-beltzekoaren aldekoa da eta jendea hartzen du protagonistatzat, “beti ere eurekin errespetuz jokatuta”. Hainbat erakusketa egin ditu dagoeneko eta bidaiak ere hasi da prestatzen argazkiei begira. Erakusketa ere ibilbide gisa antolatu du, “ez da kronologikoa, baina Portugalen hasi eta etxera bueltatzean amaitzen da”. Erakusketa martxoaren 1era arte egongo da ikusgai, egunero 14.00etatik 21.00ak arte.

    - Zaldibarren bizi bazara ere, Eibarren jaioa zara, ezta?Jaio bai, baina lehenengo 13 urteak...


bajar

Blog-ak

subir

bajar

Kudeaketa

Diseinua eta gauzatzea

Laguntzailea