Ez gara espainiarrak, ezta frantziarrak ere. Baina, agian, ezta euskaldunak ere?
Mundialeko finala amaitu da, eta Espainiak irabazi du. Hemen, ordea, beste partida batek jarraitzen du: euskaldun ona nor den erabakitzeko partida. Espainiako kamiseta jantzi duenak azalpenak eman behar omen ditu. Gol bat ospatu duenak ere bai.
Futbola politika da, noski. Selekzioek ez dituzte hamaika jokalari bakarrik ordezkatzen: estatuak, banderak eta nazioarteko aitortza ere ordezkatzen dituzte. Gainera, gaur egungo egoerak ez dio Euskal Selekzioari gainerako selekzioen baldintza beretan lehiatzeko aukerarik ematen. Agian, eztabaida horietako asko amaituko lirateke Euskal Selekzioak Munduko Txapelketan parte hartzeko aukera izango balu. Horregatik, ulergarria da askok Espainiako selekzioarekin identifikaziorik ez sentitzea edo Euskal Selekzioaren ofizialtasuna aldarrikatzea.
Batzuek futbolaren atzean boterea, nazioak eta aitortzarik eza ikusten dituzte. Begirada hori zilegia da. Baina futbola politikoki ulertzeak ez digu besteak epaitzeko eskubiderik ematen.
Denek ez dute partida modu berean bizi. Batzuek Espainia ikusten dute; beste batzuek, futbol partida bat edo lagunekin partekatzeko gau bat. Eta eibartar askok Mikel Oyarzabal ikusi dute: Eibarren jaiotako futbolaria Munduko Txapelketa irabazten.
Ez gara boto-paper batean kabitzen, ezta kamiseta batean ere. Hala ere, gero eta ohitura handiagoa dugu sinbolo bakar baten bidez pertsona osoa epaitzeko. Kamiseta bat ikusi, eta haren ideologia ezagutzen dugula uste dugu. Gol bat ospatu, eta haren nortasuna zalantzan jartzen dugu.
Sarritan esaten dugu ez garela espainiarrak, ezta frantziarrak ere. Baina, agian, euskaldun izateari buruzko muga gehiegi jartzen hasten gara euskaldun ona nor den erabakitzen dugunean. Espainiaren garaipenarekin poztu dena ez da horregatik euskaldun gutxiago. Hori pentsatzea ez da euskal nortasuna zaintzea, besteen nortasuna epaitzea baizik.
Herri bat ez da indartsuagoa denek gauza bera sentitzen dutelako. Indartsuagoa da desberdin sentituta ere elkarri tokia uzteko gai delako. Kamiseta batek ez du inor euskaldunago egiten. Ezta gutxiago ere.